تختهنرد یکی از قدیمیترین بازیهای جهان است و ریشهاش به ایران باستان برمیگردد. قوانینش ساده است ولی برای خوب بازی کردن باید کمی استراتژی بلد باشید. این صفحه همهی چیزی است که برای شروع لازم دارید.
تختهنرد ۲۴ خانه (پیکان) دارد که به چهار ربع تقسیم میشود. هر بازیکن ۱۵ مهره دارد. چیدمان استاندارد این است: ۲ مهره روی خانهی ۲۴، ۵ مهره روی خانهی ۱۳، ۳ مهره روی خانهی ۸ و ۵ مهره روی خانهی ۶. حریف دقیقاً قرینهی همین را دارد. شش خانهی آخر مسیر هر بازیکن، «خانه» یا «هوم» او نام دارد.
هر بازیکن یک تاس میاندازد؛ هر کس عدد بزرگتر آورد شروع میکند و همان دو تاس را بازی میکند. در هر نوبت دو تاس میاندازید و به اندازهی هر تاس، یک مهره را جلو میبرید. میتوانید هر دو عدد را با یک مهره بازی کنید یا با دو مهرهی جداگانه. اگر «جفت» بیاورید (مثلاً ۴ و ۴)، چهار بار آن عدد را بازی میکنید.
روی خانهای میتوانید مهره بگذارید که خالی باشد، مهرهی خودتان رویش باشد، یا فقط یک مهرهی حریف رویش باشد. اگر حریف دو مهره یا بیشتر روی خانهای داشته باشد، آن خانه «بسته» است و شما نمیتوانید واردش شوید.
اگر روی خانهای فرود بیایید که فقط یک مهرهی حریف دارد (به آن مهره «تک» یا «بلوت» میگویند)، آن مهره خورده میشود و میرود روی «بار» — یعنی وسط تخته. بازیکنی که مهره روی بار دارد، تا وقتی آن مهره را وارد بازی نکند حق هیچ حرکت دیگری ندارد. مهره از بار، وارد خانهی حریف میشود.
باید بیشترین تعداد تاسی را که میتوانید بازی کنید. اگر فقط یکی از دو تاس قابل بازی باشد، باید تاس بزرگتر را بازی کنید (مگر اینکه فقط کوچکتر ممکن باشد). اگر هیچ حرکتی نداشته باشید، نوبتتان رد میشود.
وقتی هر ۱۵ مهرهتان وارد خانهی خودتان شد، میتوانید شروع به جمع کردن کنید. با تاس دقیق، مهرهی همان خانه را برمیدارید. اگر تاس بزرگتر از دورترین مهره باشد، میتوانید دورترین مهره را جمع کنید. اولین کسی که هر ۱۵ مهره را جمع کند برنده است.
اگر بازنده حداقل یک مهره جمع کرده باشد، باخت ساده است و به آن «تک» میگویند. اگر بازنده هیچ مهرهای جمع نکرده باشد، «مارس» شده است. اگر علاوه بر آن، مهرهای روی بار یا داخل خانهی برنده داشته باشد، به آن «تولهمارس» میگویند.